Stany lękowe a tarczyca
Które objawy przemawiają za chorobą tarczycy, czym różni się kołatanie serca w obu stanach i jakie badania zlecić przed wizytą u psychiatry.
Podobieństwo objawów nie jest przypadkowe. Hormony tarczycy zwiększają wrażliwość tkanek na katecholaminy, czyli te same substancje, które uruchamia reakcja lękowa. Ciało dostaje sygnał alarmowy bez sytuacji alarmowej.
Co wygląda tak samo
| Objaw | Zaburzenie lękowe | Nadczynność tarczycy |
|---|---|---|
| Kołatanie serca | napadowo, w sytuacjach wyzwalających | także w spoczynku i w nocy |
| Drżenie rąk | przy napięciu, ustępuje po wyciszeniu | utrwalone, drobnofaliste |
| Potliwość | napadowa, zimny pot | stała, z nietolerancją ciepła |
| Bezsenność | trudność z zaśnięciem przy zamartwianiu się | płytki sen mimo zmęczenia |
| Masa ciała | bez zmian albo spadek przy braku apetytu | spadek mimo zwiększonego apetytu |
Zestawienie orientacyjne. Rozstrzyga badanie lekarskie i wynik oznaczenia hormonów.
Co przemawia za tarczycą
- spadek masy ciała mimo dobrego lub zwiększonego apetytu,
- nietolerancja ciepła i stałe uczucie gorąca,
- przyspieszone tętno utrzymujące się także w spoczynku i podczas snu,
- wole, zmiana obwodu szyi albo objawy oczne,
- luźne stolce, osłabienie mięśni ud przy wchodzeniu po schodach.
Przeciwny biegun też ma znaczenie. Niedoczynność tarczycy daje spowolnienie, senność, obniżony nastrój i kłopoty z pamięcią, a bywa mylona z depresją. Oba stany wykrywa to samo badanie przesiewowe.
Badania, które porządkują sprawę
TSH
Podstawowe oznaczenie przesiewowe. Wynik prawidłowy w większości przypadków wyklucza zaburzenie czynności tarczycy jako przyczynę objawów.
fT4 i fT3
Zlecane, gdy TSH jest poza normą, żeby określić rodzaj i nasilenie zaburzenia.
Przeciwciała i USG
Przy podejrzeniu choroby autoimmunologicznej oraz przy wyczuwalnych zmianach w obrębie szyi.
Uwaga na leki. Objawy zbliżone do nadczynności potrafi wywołać zbyt duża dawka lewotyroksyny, a także salbutamol wziewny, sterydy, preparaty odchudzające i duże ilości kofeiny. Wymień je w wywiadzie, zanim ktokolwiek zacznie leczyć lęk.
Co to znaczy dla konsultacji online
Lekarz oceniający wniosek pyta o tarczycę nie dlatego, że szuka wymówki, tylko dlatego, że leczenie przeciwlękowe nie naprawi zaburzenia hormonalnego. Jeśli objawy pojawiły się niedawno, a TSH nie było oznaczane od lat, dobrze mieć aktualny wynik przed konsultacją. Skraca to drogę do decyzji i zmniejsza ryzyko, że lekarz poprosi o uzupełnienie dokumentacji.
Kiedy tarczyca jest wyrównana, a objawy zostają, wracamy do ścieżki psychiatrycznej. Pełną listę dolegliwości zebraliśmy na stronie objawów stanów lękowych, a to, dlaczego samo czekanie zwykle nie wystarcza, opisujemy w tekście czy stany lękowe mijają same. Przy dominujących objawach z serca lekarz może rozważyć propranolol.
Ważne. Jeśli lęk łączy się z myślami o odebraniu sobie życia, nie czekaj na konsultację online. Zadzwoń na Telefon zaufania 116 123, na całodobowe Centrum Wsparcia 800 70 2222, a gdy zagrożone jest życie, pod numer alarmowy 112. Rozmowa jest bezpłatna i anonimowa.
Pytania o tarczycę i lęk
Jakie badanie tarczycy zlecić przy objawach lęku?
Podstawą jest TSH. Przy wyniku poza normą lekarz uzupełnia diagnostykę o fT4 i fT3, a przy podejrzeniu choroby autoimmunologicznej o przeciwciała oraz badanie ultrasonograficzne.
Czy nadczynność tarczycy zawsze daje objawy lęku?
Nie zawsze, ale niepokój, rozdrażnienie i bezsenność należą do jej częstych objawów. U osób starszych obraz bywa ubogi i ogranicza się do zaburzeń rytmu serca oraz osłabienia.
Czy niedoczynność tarczycy też wpływa na psychikę?
Tak, choć inaczej. Częściej daje spowolnienie, obniżenie nastroju, senność i kłopoty z pamięcią. Zdarza się, że przy nieleczonej niedoczynności pojawia się także napięcie i drażliwość.
Czy przy leczonej tarczycy nadal można mieć zaburzenie lękowe?
Można. Wyrównanie hormonów usuwa objawy wynikające z choroby tarczycy, ale nie leczy współistniejącego zaburzenia lękowego. Jeśli po normalizacji TSH objawy się utrzymują, potrzebna jest ocena psychiatryczna.
Czy zbyt duża dawka lewotyroksyny może wywołać objawy lęku?
Tak. Przedawkowanie leku stosowanego w niedoczynności daje obraz zbliżony do nadczynności: kołatanie serca, drżenie, potliwość i bezsenność. Dlatego przy nowych objawach lekarz pyta o dawkę i datę ostatniego oznaczenia TSH.
Wyniki w normie, a objawy zostały
Opisz je w wywiadzie medycznym, a psychiatra oceni, czy potrzebne jest leczenie przeciwlękowe. Konsultacja 250 zł.
Konsultacja online, 250 zł- Rejestr Produktów Leczniczych (URPL) oraz Charakterystyki Produktów Leczniczych
- pacjent.gov.pl, e-recepta i Internetowe Konto Pacjenta
- Rejestr Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą
Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O rozpoczęciu, zmianie i zakończeniu leczenia decyduje lekarz po indywidualnej ocenie. W kryzysie psychicznym zadzwoń pod numer 116 123, a gdy zagrożone jest życie, pod 112.